Waar ik eerst begreep dat De week van het verboden boek (20-28 september) meer gefocust was op bibliotheken, kwam ik er door mijn werk in de boekhandel achter dat het ook een campagne is die ook voor andere partners zoals boekhandels beschikbaar is. Of dit nou al zo was of niet, ik wilde sowieso meedoen (op Youtube) met deze week. Geïnspireerd op The banned books week in Amerika organiseert Probiblio deze campagne om ook in Nederland stil te staan bij het feit dat het niet vanzelfsprekend is om vrij toegang te hebben tot kennis en verhalen.

Hoe meer bibliotheken, POI’s en andere partners zich aansluiten, hoe sterker het signaal voor vrije toegang tot informatie en literatuur. De week valt samen met de Lezersmars van het International Literature Festival Utrecht (20 september), een publieksactie voor literatuur, democratie en het vrije woord. Ook CPNB sluit aan met de campagne ‘Vrijheid is een open boek’ voor de boekhandels en uitgeverijen, en landelijke media-acties. – probiblio.nl

Ik ben als boekblogger niet aangesloten bij de campagne, maar ik draag vrijwillig mijn steentje bij door wel een week stil te staan bij verboden boeken. Verboden boeken, oftewel Banned books bevatten onderwerpen zoals racisme, lhbti+, seksuele, religieuze of politieke thema’s. Deze worden in landen zoals Amerika verboden, en dat betekend niet dat het illegaal is om een kopie van een boek in huis te hebben, maar wel dat ze niet worden aangeboden in bibliotheken of op scholen bijvoorbeeld.

”Als het ergens verboden is, zal het wel een goed boek zijn.” ~onbekend

Dit is een mooie quote die ik tegenkwam op de site van Probiblio en ik vind hem heel mooi, want ik heb ook enorm veel boeken gelezen die ik ook echt goed vond, die op de lijst van banned books in Amerika staan. Omdat de boeken te pas of te onpas spreken over bepaalde maatschappelijke thema’s is het snel een boek waarvan de schrijver niet alleen probeert een leuk verhaal de wereld in te brengen, maar ook een boodschap wilt overbrengen. Denk aan acceptatie van homoseksuelen of gelijke behandelingen tussen mensen met verschillende huidskleuren.

Als dit soort boeken worden verboden vertelt dit ook veel over de staat van een land of cultuur, hoe het daar gaat in de maatschappij. Ondanks dat ze misschien claimen dat ze mensen niet anders behandelen ongeacht leeftijd, afkomst, geslacht of geaardheid – zorgen ook de mensen in het land ervoor dat de boeken worden verboden. Want het zijn namelijk de mensen die klachten insturen (bijvoorbeeld ouders van kinderen bij een school) waarna het door een heel traject gaat bij de school en soms zelfs bij de overheid. Particuliere acties kunnen er dus voor zorgen dat een boek zoals De hongerspelen op de lijst van verboden boeken komt.

Maar hoe zit het in andere landen?

In Nederland hebben wij één verboden boek en dit is Mein Kampf van Adolf Hitler. Handel en herdruk van dit boek is verboden. Er is van dit boek alleen een geannoteerde 2018 editie uitgekomen voor wetenschappelijke doeleinden. Verder mogen wij kopen en aanbieden welke boeken er maar worden uitgegeven. Er zijn geen boeken die niet op scholen mogen staan, tenzij de school dit zelf besluit. Uit ervaring weet ik dat Harry Potter vroeger niet mocht op mijn Christelijke basisschool, maar Narnia deel 1 (Het neefje van de tovenaar) werd wel aangeboden, en lijkt het mij redelijk normaal dat er bijvoorbeeld geen streekromannetjes (of spice) in de boekenkasten staan van middelbare scholen.

In andere landen is het ook redelijk zeldzaam, maar het gebeurt zeker wel. Zo is bijvoorbeeld De DaVinci Code van Dan Brown verboden in Libanon (vroeger op nog veel meer plaatsen), en boeken die de politieke stabiliteit bedreigen worden gecensureerd of verboden in China. Het gebeurt ook wel in het Midden-Oosten, waar het meer met religie te maken heeft.

Wat ga ik deze week doen?

In mijn komende video duik ik de lijsten van Most challenged en banned books in en maak ik een Tierlist van de boeken die ik heb gelezen. Hier kijk ik naar hoe goed ik ze vind, waarom ze zijn verbannen en of ik ergens de reden kan begrijpen of dat het allemaal klinkklare onzin is.

In de video hierna sta ik stil bij 10 boeken die ik nog hoop te lezen van de ”verboden lijst” en zal ik daarna ook een aantal van deze boeken proberen op te pakken. Dit wordt een leesvlog die ik wil filmen in de span van ongeveer 1 tot 1,5 week, te beginnen met het lezen van De kleur paars van Alice Walker.