Pas op voor Booktok #2 | Booktok drama

In de afgelopen maand is er heel veel drama naar buiten gekomen wat zich op het moment veel op TikTok, maar met name Booktok afspeeld. Ik blijf altijd met alle plezier weg van dit soort social media gebeurtenissen, maar ik ben mij toch gaan verdiepen in deze onderwerpen gezien het enorm goed aansluit op mijn eerder geplaatste opninie artikel ‘Pas op voor Booktok‘. Ik ben daarom onderzoek gaan doen en heb genoeg informatie kunnen verzamelen om een vervolg te kunnen schrijven.

Ik ben al een tijdje van Booktok af, juist omdat ik niet de juiste boeken in mijn feed kreeg en het in geen enkele wijze een toegevoegde waarde had voor mij. Laten we vooropstellen dat ik niet tégen booktok ben, maar je wel enorm goed moet weten wat je kijkt en hoe je dit betrekt naar je eigen leven. In deze post gaat het ook grotendeels over booktok zelf, maar dit komt omdat hier (bewezen) de meeste boeken content wordt gedeeld sinds 2020 (in vergelijking met instagram en youtube). Daarnaast wil ik duidelijk maken dat dit niet gaat over iedereen die bookish social media bijhoud, maar dat je moet opletten!

Kwaliteit vs kwantiteit

Het klinkt nu diep, maar aestetics en overcosumptie heb ik in mijn vorige artikel al kort besproken. Ik ben zeker niet tegen het hebben van een grote collectie boeken, ik heb er ook eentje, maar wees je bewust van de collectie van personen: past het bij de persoon, is er een reden dat het zo groot is, bestaat het alleen uit nieuwe en limited edities of misschien grotendeels tweedehands, is het een nuttige collectie of is het puur om mee te gaan in die trend? Het is al jaren bezig, zelfs toen ik 10 jaar geleden mijn blog begon hadden mensen al kamers vol met boeken, maar de youtubers die ik hier van volg zijn nu bijna collectief bezig met het weg werken van de boeken. Heel veel bookshelf cleanups, challenges zoals Read it or unhaul it, en vooral bewust bedenken of je een boek wilt bewaren of niet als je deze uit hebt gelezen. Dit gaat mee met de Undercosumption trend die sinds ongeveer een half jaar steeds groter wordt op social media, met name TikTok en Instagram.

Er waait ook al jaren lang een soort compititief gevoel rond in de online communities van lezers, want sommige kunnen wel ruim 100 boeken lezen in een jaar. Dit is consequent twee boeken per week. En ik geloof echt wel dat sommige mensen dit kunnen. Bijvoorbeeld als je veel leestijd hebt, afwisseld tussen dikke en dunne boeken, soms een audioboek in de auto, misschien zelfs wel deels of alleen maar YA en kinderboeken leest. Lees lekker wat je wilt, maar als je naar alleen nummers kijkt bij readingchallenges, zie je niet hoe deze mensen hier zijn gekomen. Daarbij heeft iedereen een ander leestempo en concentratiespanne. Ik lees per boek zelfs een ander aantal bladzijden per uur, maar ik ken mensen die 100 bladzijden in een uur lezen en ik kan blij zijn bij een YA boek met 60 blz/u, waarbij kennissen van mij weer jaloers zijn, omdat zij niet meer lezen dan misschien 30 bladzijden in een uur.

Lezen doe je voor de leuk, dus er hoeft niet eens een challenge aan te zitten. Je kan van lezen houden maar wel één boek per jaar lezen door drukte, of lezen niet als prioriteit hebben. Op social media is lezen echt een lifestyle gemaakt. Dit zie je vooral nu ook terug bij veel Youtubers en Tiktokkers die hun geld op internet verdienen. Veel full time ‘lezers’. Daar moet je jezelf nooit tegenaan zetten. Ook zijn er genoeg influencers die wel nog naast internet hun eigen drukke bestaan hebben met andere leefomstandigheden. Het is geen wedstrijd en als jij ook een ‘lezer’ wilt worden zoals deze bij veel accounts wordt weergegeven moet je jezelf nogsteeds niet met anderen vergelijken.

Puncky.blog – 7 boeken voor fans van Vijf stappen voor jou

Mensen geven heel veel over kwantiteit. Om er bij te horen of je online toch te laten zien als ‘lezer’, wil je mooie boekenkasten, maar ook zo veel mogelijk lezen wat je leuk vind, ongezonde challenges doen zoals 24 uur non stop lezen (ik ben schuldig maar doe het nooit meer), en daarbij toch ook wel zo veel mogelijk van wat je tegen komt om mee te praten met vrienden die je online hebt gemaakt, door het gebruik van book content. Maar hierdoor gaat het niet altijd meer over kwaliteit, hoewel een boek heel leuk kan zijn om te lezen, is het misschien kwalitatief minder goed geschreven. Hier kom je misschien pas achter als je boeken leest die niet als warme broodjes worden uitgegeven: waar tijd in zit, in het schrijfproces, het taalgebruik en het onderzoek naar details, geen kopie van een ander en boeken die misschien wel van een hoger leesniveau zijn dan dat je nu leest.

Bookshelf wealth

Bookshelf wealth is een term waar ik nog niet eerder van had gehoord, maar eigenlijk wel begrijp. Het hebben van een grote boekencollectie als een soort statussymbool, en hoe makkelijk is dit voor internet? Je kunt hierdoor laten zien dat je misschien wel veel verstand hebt van boeken, bezoekers in je huis krijgen een intilligente en misschien wel rijke uitstraling over jou van het hebben van een grote collectie. Dit is allemaal afkomstig uit de geschiedenis waar boekencollecties ook een statussymbool waren van rijken en reizigers.

Daarnaast is overcosumptie in boeken ook een groot ding, maar lezers, waaronder ik, worden zich er steeds bewuster van. De quote van ‘boeken kopen is een andere hobby dan boeken lezen’ voelt voor mij als onduidelijk. Ik houd van tweedehands boeken snuffelen, door de mooie prijzen neem ik er veel meer mee dan dat ik ooit ga kunnen lezen, maar is het een losstaande hobby? Nee. Niet voor mij. Want ik koop wel alleen de boeken die ik zou wíllen lezen, en als ik een video maak voor mijn ongelezen boekenkast, of een lijstje met een boek die ik nog niet heb gelezen, zeg ik er altijd bij dat ik het boek nog niet heb gelezen, maar hem toe voeg aan de lijst omdat ik van ‘voor mij betrouwbare bronnen’ heb gehoord dat het bij dat onderwerp past. Daarbij bestaat mijn kast dus uit tweedehands boeken, laten we eerlijk zijn: De enige volledige bookhauls die je van mij ziet zijn kringloop hauls en eind van de maand een korte haul, waarbij ik er ook bij vertel of ik volledige prijs heb betaald of niet: want ik wil duidelijk maken dat lezen en het hebben van een grote collectie niet gaan om het hebben van geld en intilligentie.

Daarnaast zie ik wel eens video’s zoals My shelves before and after bookstagram, met echt een immens verschil van een collectie van 10 boeken tot aan opeens 4 kasten helemaal vol. En dit is zeker een verschijnsel- door alle aanraders en deels wat ‘fear of missing out’ (fomo) groeien collecties echt wel snel. Maar ik hoop soms dat de video’s extremer zijn gemaakt dan het echt is, want veel kanalen die dit posten zijn nog niet eens twee jaar oud, en hebben soms zelfs alleen maar, of grotendeels, de gehypete boeken. Ik heb mijn collectie in jaren en jaren en jaren gespaard, en nog kom ik nooit aan alles toe en ruim ik ongeveer eens per jaar een groot deel uit de kast op waar ik gewoon echt geen interesse meer in heb. Ik vind het heerlijk om te zien hoe veel tijd er in een collectie kan zitten, en zelfs heel veel moeite bij het vinden van bepaalde series of edities. Dat is compleet iets anders dan > ”Ashley Tisdale made husband buy ‘400 books’ to fill shelves for house tour”

Niche & influencers

Ik zie het op elk social media platform nu terug dat er nu veel geld te verdienen is via boek content, maar het is gevaarlijk, omdat het ook wordt misbruikt door ‘lezers’ die niet alle boeken helemaal lezen of alleen maar de gehypete boeken meenemen in hun content om zo maar de views te krijgen. Veel korte content bestaat uit bookhauls en wrap ups, om te laten zien hoe veel je wel niet leest of koopt, terwijl dit niet is waar boek content over gaat. Het gaat erom dat je je liefde voor boeken deelt en mensen kunt helpen bij het vinden van nieuwe boeken door het geven van oprechte meningen. Daarbij moet je enorm goed zoeken om bij accounts te komen die oprecht goed onderbouwde meningen delen en misschien ook nog wel eens een ”second hand/library bookhaul” plaatsen. Wat ik hiermee wil zeggen is dat het (vooral nieuwe gebruikers) steeds moeilijker wordt gemaakt om accounts te vinden die echt bij hun interesses passen.

”De ene persoon heeft veel boeken dus zal wel veel weten over boeken. Deze persoon tabt haar boeken dus zal de boeken wel heel gedetailleerd lezen.” Terwijl dit zo anders kan zijn in het echte leven. Iedereen heeft een ander soort collectie, iedereen leest boeken op een andere manier en iedereen die tabs plakt of markeert doet dit om verschillende redenen. Zo haal ik meestal alleen maar herkenbare situaties of leerzame situaties eruit als ik al gebruik wil maken van tabs in een bepaald boek. Maar over het algemeen markeer ik nooit iets. Anderen hebben boeken vol met tabs, zo veel dat je ze niet eens meer gebruikt om iets terug te vinden, maar waarschijnlijk gewoon om te laten zien hoe leuk je het boek vond.

Daarbij is het plaatsen over boeken nu meer een niche geworden. Dit betekend dat het een groot onderwerp is om een kanaal over te maken. Denk aan de DIY channels op Youtube vroeger, of een onderwerp zoals Minecraft, make-up of houtbewerking. Heel veel kanalen die ik tegenwoordig tegen kom via een leesvlog zijn eigenlijk lifestyle kanalen. Ik kom dit tegen in heel de wereld, ook in Nederland. Deze kanalen zijn immens groot, maar hebben natuurlijk heel veel ruimte om te spelen met wat zij laten zien in hun video’s. Dus als zij een leesvlog plaatsen hebben ze naast de lifestyle community die zij al als volgers hebben en waarnaar de video in het algoritme wordt gepust, ook nog de bookish community die hun kanaal ontdekt.

Puncky.blog – Current reads uitlezen en nieuwebaan | Leesvlog

Dus ja, het valt mij bij een paar kanalen op dat hun leesvlogs de meest bekeken video’s zijn op hun kanalen. En dit is slimme marketing. Maar ik zou persoonlijk niet zomaar aanraders aannemen van iemand die boeken leest voor de kijkcijfers en gratis recensie-exemplaren (nee dit doet niet iedere lifestyle+book influencer), ik moet echt zo veel meer van de persoon weten over hun relatie met lezen voordat ik aanraders aanneem. En het is met TikTok makkelijk, je hoeft zelf niet eens in de video te komen, je hebt een kanaal met een paar klikken en een paar video’s uploaden met gehypete boeken en misschien een grote, nog niet helemaal gevulde, boekenkast en je hebt zo een mooi aantal volgers. Het is hierdoor moeilijk te besluiten of iemand op social media (vooral TikTok) te vetrouwen is met de content die ze delen. In mijn vorige artikel ga ik hier uitgebreider op in.

Recente drama & concentratieboog

@yannareads – tiktok ‘why are there so many *** words on this page?’

Ook zijn er een aantal booktokkers naar buiten gekomen met statements zoals ‘Waarom staan er zo veel woorden op deze pagina’ of ‘ik lees alleen maar dialoog, ik geef niks om beschrijvingen‘. Hier zijn ook reacties onder gekomen van ‘lezers’ die exact hetzelfde doen en boeken grotendeels scannen om ‘maar niet te lang bezig te zijn in een boek‘. En scannend lezen kan heel nuttig zijn, maar niet in deze context om maar zo veel mogelijk content uit te kunnen sturen of je ‘hobby’ zo snel mogelijk te doen.

Dit komt allemaal door het vele consumeren van korte video’s. Denk aan reels, tiktok of shorts, maar ook tv-series. En ookal kan je tv-series bingen; er zijn veel mensen die liever 5 uur een serie kijken (dus gemiddeld 6 afleveringen), dan 3 films achter elkaar (wat overigens net zo lang duurt). En ik begrijp het, elke keer een kleine dopamine rush als er iets is afgerond; hoe vaker hoe beter.

De reden dat non fictie, romance, thrillers of fantasy allemaal anders lezen komt niet alleen door de genres, maar ook door het woord aantal en het taalgebruik. In fantasy heb je heel veel beschrijvingen nodig, dus als je dit naast een roman legt staat er veel meer tekst op bijvoorbeeld al één pagina, omdat een roman veel meer focus legt op de karakters en dialogen dan het bouwen van hele werelden, politiek en magie.

Het gevaar van het hebben van een korte concentratieboog is dat het invloed heeft op je hele leven. Als ‘een paragraaf die mijn hele kindlescherm vult’ al te lang is, wordt opeens 15 minuten fietsen te ver, dus pakken we wel de bus of auto. En in het uiterste geval kan je echte concentratieproblemen ontwikkelen wat zal resulteren op problemen in sociale situaties, frustraties, minder goed zelfbeeld, motivatieverlies en ga zo maar door. En nu klink ik misschien als de boeman, maar dit is oprecht al bezig in onze maatschappij, en dit komt niet alleen door TikTok, maar het doet wel mee. Je begint al op jonge leeftijd met lezen en hier bouw je al je (lees)concentratie en -motivatie op.

Ik zie het terug bij jonge kinderen, tieners en studenten. Kinderen zijn ongeduldiger en hebben vaker extreme gevallen van tegenstribbelen, leerlingen kunnen minder lang luisteren in de les, zijn soms minder handig in sociale situaties/gesprekken en studenten raden tegenwoordig AI gebruik aan, zelfs al gaat het niet om het maken van het werk, dan zijn het wel sites waar je je theorie kunt uploaden waarbij AI de tekst dan over een video van bijvoorbeeld Minecraft, Subwaysurfers of Slime compilaties zet waardoor je eigenlijk je theorie voor school kunt leren op manieren zoals je al je simple facts en verhaaltjes op Instagram en TikTok consumeert.

Ik wil heel graag aangeven dat dit echt niet bij iedereen is, maar dat ik het helaas wel allemaal terug zie op Booktok. En vooral omdat het algoritme zo’n grote rol speelt is het op TikTok moeilijker om andere content te vinden dan bijvoorbeeld op een Instagram of Youtube. Youtube vind ik nog wel het makkelijkste om video’s te vinden die echt bij jou passen, maar hier komt ook de concentratieboog naar voren: Het wordt steeds moeilijker om je te concentreren op een video van 20 minuten, terwijl hetzelfde in een minuut video kan worden verwerkt door het gebruiken van tropes op TikTok. Maar omdat je bij elke video meteen bijpassende content krijgt, hoef je niet te zoeken op bepaalde tags, zo veel video’s over een bepaald onderwerp kijken voordat het algoritme door heeft dat je dat in je feed wilt… Youtube voelt gewoon een stuk vrijwilliger dan een of ander experiment, vooral als je dus nog niet precies weet wat voor genres je interessant vind. Ik hoor wel eens mensen zeggen ”Just get a better algorithm” en dat is binnen 2 seconden uit je mond, maar duurt uren voordat TikTok eindelijk begrijpt wat jij als kijker standaard wilt.

Geen ontwikkelingen

In mijn artikel van een half jaar geleden staan dezelfde boeken als die tegenwoordig nogsteeds op de ‘As seen on TikTok’ tafels in boekhandels liggen, maar het zijn grotendeels ook nogsteeds dezelfde boeken als die ik minimaal een jaar geleden met mijn eigen ogen alleen maar langs zag komen op Booktok en zelfs een aantal van deze lijst dus ook al een jaar of 6+ geleden op alle boekenblogs. Hoewel boekenblogs sneller ontwikkelde in veelbesproken boeken en alleen bij bepaalde lijstjes terug keken op boeken die een paar jaar geleden echt groot waren, is er vrijwel geen ontwikkeling bij TikToks te vinden. Dit komt mede door het algoritme en vooral de bekendste boeken worden gepusht, maar daarbij gaan influencers daarom meer posten over dezelfde boeken gezien dit meer views oplevert.

Daar gelaten dat er heel veel van hetzelfde rond gaat (vooral Engelse of vertaalde werken voor de clicks), zijn er heel veel simpele boeken: iets met weinig diepgang, weinig logica, fantasy voor beginners, iets dat is of lijkt op een boek dat groot was een paar jaar geleden; maar nu verschijnt er misschien zonder goed hierover na te denken (boeken moeten steeds sneller worden gepubliceert als het groot is) een goedkope kopie met wat tropes erin die nu geliefd zijn onder lezers. Dit maakt het schrijven en publiceren van boeken ook totaal anders. Maar dit haalt niet weg van het feit dat er ook andere boeken worden besproken op TikTok. Hiervoor moet je alleen goed zoeken, actief zoeken, en vooral interactie mee hebben om ook soortgelijke video’s hiervan tegen te komen op je FYP. Uiteindelijk heb je je eigen algoritme zo kunnen aanpassen dat je misschien wel veel beter passende aanraders tegen kan komen, en content dat jij oprecht leuk vind om naar te kijken, creators waar jij je in kunt vinden of waarvan je de content waardeerd.

En gezien YA romances, new adult romance, dark romances en soms zelfs Romantasy en YA fantasy (of bijvoorbeeld alle subgenres van horror of literatuur) allemaal onder één en dezelfde genre worden geduwt op social media (vooral door ontwetende en ontkennende mensen), is het moeilijk vooraf te bepalen of je een boek wel of niet leuk vind. Een voorbeeld van mij hierbij is het boek Middernacht bibliotheek, deze wordt door heel veel lezers aangeraden, en eerst zag ik hem alleen maar in dezelfde stapels liggen als boeken waar ik totaal geen interesse in heb. Later zag ik het boek bij iemand anders met een soortgelijke interesse als ik voorbij komen en heb ik me meer in het boek verdiept. Daarna kwam er nog een vriend van mij die hem mij aanraadde en dit bevestigde mij dat ik het boek toch eens wil oppakken. Soms wordt het wel erbij verteld wat voor soort boek het is, maar het valt al snel weg als je vaak ziet dat dezelfde mensen het leuk vinden en dan krijg je toch misschien wel last van fomo, vooral als je een bepaald boek vaak tussen titels ziet verschijnen die jij ook leuk vind.

Tropification & diversiteit

Tropification is niet persé iets slechts. Het helpt mensen snel iets vinden met een thema, onderwerp of verhaalstructuur die zij leuk vinden. Daarbij wordt het ook al jaren lang gebruikt om binnen bepaalde genres te kunnen bepalen welke titels iets voor jou zijn, het is nu alleen meer on the nose omdat iedereen gebruik maakt van tropes, want video’s moeten natuurlijk zo kort mogelijk. Maar ook zijn hier gevaren in. Je leest misschien minder divers, blijft misschien op hetzelfde niveau hangen of leert niet over andere dingen die jij misschien ook wel leuk zal vinden in boeken. Daarbij worden, zoals ik al eerder zij, hierdoor verschillende boeken over één kam geschoren. Want found family, missing person of enemies to lovers zijn thema’s die overal in verwerkt kunnen worden.

Als je meer ervaring krijgt in lezen kan je ook vooroordelen ontwikkelen over hoe vehalen gaan verlopen, stel er zit enemies to lovers in terwijl je dit helemaal niet leuk vind lees je het boek misschien niet. Terwijl het boek zo veel meer kan zijn dan een hoofdpersonage die verliefd wordt op iemand die ze helemaal niet kan uitstaan in het begin.

Er zijn heel veel mensen die graag van tropes af willen, maar wat kunnen wij dan doen? Raad eens iets anders aan! Door de vele tropes die nu bekend zijn en waar mensen aanraders voor willen en influencers over plaatsen, zijn het eigenlijk voornamelijk dezelfde soort boeken. Je moet handmatig en actief zoeken naar ander soort boeken dan de titels waarmee je (vaak in het begin) bekogeld wordt. Dit moet eigenlijk anders, maar voor we hier zijn… zoek het op, kijk het, like het, reageer hierop, deel het… zorg ervoor dat ook andere thema’s en genres kunnen ontploffen op sites zoals TikTok.

Leesmotivatie

Hoewel het een fijn beeld is dat jongeren steeds meer lezen en er echt een goede bron kan zijn aan bookish content om te vinden wat voor boeken voor jou zouden kunnen zijn… is het algemene probleem van het algoritme op voornamelijk TikTok een moeilijkheid die hierbij komt kijken. Als je dan eindelijk accounts hebt gevonden die echt voor jou zijn kan je zo overwhelmed raken door de aanraders dat je gewoon niet meer kunt bijhouden waar je was en wat je wilt. Daarbij lijkt het door het uitpushen van content alsof je achterop begint te raken op iedereen die je maar ziet.

Een lijstje hier, een bookhaul daar, een wrap up bij haar, wat aanraders bij hem… Er is niks mis met het maken van bookcontent en ook niet van het kijken hiervan, ik ben natuurlijk ook onderdeel van beiden, maar wees je bewust en probeer geen fomo te hebben. Als jij namelijk alleen maar aanraders gaat lezen van tiktok die eigenlijk keer op keer niet helemaal voor jou zijn, gaat je leesmotivatie naar beneden. Hier moet je zelf dan meer over nadenken. Wat zou ik willen lezen? Wat vind ik interessant, wat vind ik leuk in tv-series, wat heb ik meegemaakt in mijn leven? Over alles wat je maar kan bedenken is wel een boek.

En waar leesmotivatie nu juist omhoog moet, is TikTok volgens mij niet te beste manier om te beginnen met zoeken naar aanraders. Vooral omdat er ook mensen zijn die niet durven te delen dat het boek toch niet voor hun was, en ze hem een hogere waardering geven dan dat zij het vinden. Óf dus niet eens hebben gelezen en al zeggen dat het een aanrader is alsof ze wel het hele boek kennen.

Bronnen

Interessante artikelen en video’s die ik gebruikte bij mijn besproken punten hierboven:

3 gedachten over “Pas op voor Booktok #2 | Booktok drama”

Pingback: Pas op voor Booktok – Puncky
Pingback: 15 tips om lezen leuker te maken – Puncky
Pingback: Digital Detox update – Puncky

Geef een reactieReactie annuleren

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.