5 redenen waarom er meer high fantasy vertaald moet worden

Ik heb al eens een hele video gemaakt over het feit dat ik fantasy/sci-fi in het Nederlands erg moeilijk vind. Wat er is is enorm oud en duur, wat ik wil lezen van de nieuwe titels zijn niet vertaald en wat er wél op de huidige betaalbare markt is is YA of romantasy. Er zijn een aantal vraagtekens bij mij, maar ook heel wat hersenspinsels. Hieronder heb ik weer een aantal redenen en vooral showerthoughts waarom ik denk dat fantasy boeken weer moeten worden vertaald.

Stilstaan in de tijd

Ik heb het gevoel dat de uitgeverijen een beetje stil zijn gaan staan. Ze gaan erg mee met social media (voornamelijk met de literatuur, romans, thrillers en YA) en voor de rest alleen een beetje met wat volwassenen een paar jaar geleden leuk vonden om te lezen. Ondertussen zijn de YA (fantasy) lezers van 10 jaar terug ook volwassen geworden, en die zitten nu vast aan de TikTok hypes, geen high/epic fantasy. 15/20 jaar terug was fantasy onder volwassenen wat groter, en daarom zijn de klassiekers uit die tijd degene die worden verkocht. Omdat die prijs zo hoog ligt en de boeken vaak tweedehands te scoren zijn weten uitgeverijen niet zo snel dat er vraag is naar deze titels en blijven ze alleen maar vertalen wat sowieso goed verkoopt: Makkelijk te lezen boeken, romans en thrillers, want deze gaan al tientallen jaren als warme broodjes over de toonbank, en dit zal nog wel even zo blijven. Er is niks mis met deze boeken, maar we vergeten mee te groeien met de ”nieuwe” lezers.

Nieuwe lezers trekken en huidige lezers behouden

Om aan te sluiten bij bovenstaande reden: Ik heb het gevoel alsof uitgeverijen nieuwe lezers proberen te trekken door juist voornamelijk non-fictie (komt dichtbij), makkelijk te lezen verhalen (houd je vast en is snel uit) en YA (jongeren laten lezen) uit te geven. Maar om huidige lezers ook Nederlands te laten lezen zou er beter moeten worden aangesloten bij de wensen van elke leeftijd. Daarnaast zijn games zoals Dungeons and Dragons ook heel bekend en fantasy tv-series doen het ook altijd wel heel goed… waarom dan niet fantasy, sci-fi en horror in boeken?

Social media

Ik zeg het toch. Ook clean volwassen fantasy en sci-fi wordt veel gehyped op social media bij specifieke accounts, en veel Nederlandse mensen kopen nu de boeken in het Engels, of helemaal niet omdat ze niet worden vertaald en dan blijven de wishlists groeien zonder ooit te verkleinen – waarmee weer de vraag niet bekend wordt bij uitgeverijen. Het enige wat ik wel eis is dat er op deze fantasy dan geen sticker komt van ”Bekend van TikTok” of wordt gepubliceert als ”Young Adult” met label of vergelijkbare kaft, want dan krijgt high/epic fantasy een verkeerd imago en pakken ook volwassenen het niet zo snel op. (Sorry maar ik loop met een grote boog om TikTok tafels in boekhandels heen, waar helaas het boek hiernaast ook vaak op ligt omdat hij hier alks YA is gepubliceert)
”One Dark Window is a new adult fantasy that follows Elspeth, who lives in the mist-locked kingdom of Blunder.” ~takestwotobookreview.com
”but it reads more like YA so it’s definitely accessible for those who are in the YA age range, although there is a scene that is pretty spicy” ~meltingpages.wordpress.com

Van Nederlandse bodem

Er zijn heel veel Nederlandse en Belgische schrijvers die fantasy schrijven, maar het is moeilijk om te vinden. Vaak zijn deze boeken bij kleine uitgeverijen op zelf gepubliceert, hebben de boeken en schrijvers niet een heel groot bereik en moeten ze alle reclame zelf doen – en soms ook zelf regelen dat hun boeken in lokale winkels komen te liggen. Omdat er weinig bereik is en er maar een paar ook echt doorbreken vind ik het lastig goeie titels te vinden. Daarbij is hetgeen dat ik heb gelezen niet altijd even goed. Dit heb je ook snel bij vertaalde werken, begrijp me niet verkeerd, maar hier is het makkelijker te filteren, omdat meerdere mensen het hebben gelezen. Ik heb snel het gevoel alsof de fantasy hier in Nederland vooral invloeden heeft van de klassiekers en weinig eigen input, of het is ook voor YA geschreven. Misschien moet ik de parels nog vinden!
Er zijn ook veel schrijvers die bewust Fantasy eerst in het Engels publiceren om het bereik maar groter te houden.

Creativiteit

Sorry dat ik het zeg, maar ik vind wel dat de creativiteit nogal afsterft bij veel mensen naarmate ze ouder worden. Ik merk om mij heen dat vaak de mensen die wel lezen ook wel een creatieve hobby ernaast hebben, en mensen die niet lezen, dit zelden hebben. Dat is nu met de media vooral een ding, we hoeven niet meer zelf te denken om iets leuks te maken voor in huis of kleding bijvoorbeeld, we consumeren video’s en series alsof het niks is, maar echte ‘hobby tijd’ blijft er niet meer over. Gewoon iets om leuk of actief de tijd door te komen, de meestgestelde vraag aan mij bij sollicitaties is ook of ik creatief ben, en dan komen de pupppy oogjes al bijna op, afwachtend voor een ja. Door verhalen te lezen die juist niet zo dichtbij komen of zich in onze huidige wereld afspelen ga je heel anders kijken naar de wereld. En zelfs in fantasy worden huidige thema’s en problemen heel goed zonder grenzen weergegeven, dus je krijgt er ook nog eens echt een wereldbeeld van.

    Houd in je hoofd dat ik dit voornamelijk allemaal mijn eigen hersenspinsels zijn en dat ik ze alleen heb besproken met collega’s en vrienden in het boekenvak. Ik ben geen uitgeverij en weet dus niet hoe het daar allemaal loopt. Ik heb hier geen verder onderzoek naar gedaan, maar wilde deze post puur gebruiken om mijn mening te delen.

    https://fantasyboeken.com/lijst/beste-fantasy-boeken/

    Geef een reactie

    Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.